Otomotiv dünyasında büyük yankı uyandıran bir gelişme yaşanıyor: Nissan ve Daimler'in (Mercedes-Benz) Meksika'daki ortak üretim tesisi olan İşbirliği Üretim Tesisi Aguascalientes (COMPAS), planlanan üretimin sona ermesiyle birlikte kapatılma sürecine giriyor. 2015 yılında kurulan ve 1 milyar dolarlık yatırımla hayata geçirilen bu yüzde 50-50 ortaklık, kısa süre içinde son buluyor. Bu karar, küresel otomotiv devlerinin yaşadığı zorlu pazar koşulları ve zorunlu maliyet azaltma hamlelerinin son halkası olarak değerlendiriliyor.

COMPAS Fabrikasının Üretim Takvimi Nasıl Sona Eriyor?

2017'de Infiniti QX50 ve QX55 ile üretime başlayan tesis, bir yıl sonra Mercedes A-Serisi'ni ve 2019'da ise GLB modelini bünyesine katmıştı. Ancak A-Serisi'nin üretimi zaten 2020'de durdurulmuştu. Nissan sözcülerinden gelen son bilgilere göre, Infiniti QX50 ve QX55 modellerinin üretimi bu ay (Mayıs 2024) itibarıyla sona erecek. Mercedes tarafında ise GLB'nin son üretimi Mayıs 2026 olarak planlanmış durumda. Bu tarihten sonra tesiste üretim kalmayacağı için fabrikanın tamamen kapanacağı teyit edildi.

Nissan'ın Yeniden Yapılanma Stratejisi ve Küresel Etkileri

COMPAS'ın kapanışı, Nissan'ın devasa maliyetleri düşürme ve operasyonları rasyonalize etme çabalarının bir parçası. Aguascalientes tesisi, Nissan'ın kapatmayı planladığı yedi fabrikadan sadece üçüncüsü. Japonya'daki Oppama tesisi ve Meksika'daki Ciudad Industrial del Valle de Cuernavaca tesisi de benzer kaderi paylaşacak. Ayrıca, San Diego ve São Paulo'daki tasarım stüdyoları da kapatma listesinde yer alıyor. Bu radikal dönüşüm planının temel amacı, 20.000 çalışanın işten çıkarılması, araç platform sayısının 13'ten 7'ye düşürülmesi ve yıllık üretim kapasitesinin 1 milyon adet azaltılarak 2.5 milyona sabitlenmesi.

Bu kadar agresif bir küçülme ve maliyet düşürme çabasının ardında, şirketin içeriden yaşadığı ciddi kârlılık sorunları yatıyor. Özellikle ABD pazarındaki bayiler, yaşlanan model yelpazesi ve fabrikanın belirlediği sürdürülemez satış hedefleri nedeniyle kârlılıklarının sektör ortalamasının (yüzde 2-4) çok altında, hatta iddialara göre yüzde 0.004'ten bile az olduğunu belirterek şirkete isyan etmiş durumdalar. Bu durum, COMPAS gibi büyük yatırım gerektiren ortaklıkların sonlandırılmasının, Nissan'ın temel operasyonlarını kurtarma amaçlı hayati bir adım olduğunu gösteriyor.

Bu kadar agresif finansal kararların alınmasının ardında yatan küresel baskı, özellikle Çinli üreticilerin elektrikli araç pazarındaki ezici kapasitesinden kaynaklanıyor. Otomotiv devlerinin bu denli radikal adımlar atmasının temel nedeni, Ford CEO Jim Farley Çin elektrikli araç uyarısında: Küresel rekabet haberimizde de belirtildiği gibi, Çin'in tüm Kuzey Amerika pazarına yetecek kadar üretim kapasitesine sahip olmasıdır. Bu tehdit, Batılı markaları kârlılıklarını korumak ve ayakta kalmak adına COMPAS gibi büyük ortaklıkları bile sonlandırmaya ve platformları sadeleştirmeye zorluyor.

Modellerin Geleceği ve Eleştirel Bakış

Ortaklık sona erse de, üretilen modellerin bazıları farklı yollarla yaşamaya devam edecek. Infiniti, QX50'nin yerini alacak QX60'ı piyasaya sürmeyi planlarken, QX55'in yerini alacak olan QX65 (QX65 Monograph konseptiyle ön izlemesi yapılmıştı) 2026'da gelebilir. Mercedes-Benz için ise GLB modeli, yeni CLA gibi hem içten yanmalı hem de elektrikli versiyonlar sunacak ikinci nesliyle varlığını sürdürecek. Markanın bu dönemdeki en büyük stratejik hamlesi, elektrikli araç (EQ) serisindeki "erimiş tereyağı" olarak eleştirilen aerodinamik tasarım dilini terk ederek, yeni nesil elektrikli modellerde (örneğin prototipi görüntülenen E-Serisi EV'de) daha geleneksel, prestijli ve belirgin çizgilere dönme kararıdır. Bu dönüşüm, özellikle lüks segment müşterilerinin duruş ve prestije verdiği önemin, saf aerodinamik verimlilikten daha ağır bastığını gösteriyor. Mercedes'in bu köklü tasarım değişikliğini gösteren Mercedes elektrikli E-Serisi prototipinin görüntülenmesi, markanın pazar algısını düzeltme çabasının bir parçasıdır.

Ancak, uzmanlar bu kadar hızlı bir operasyonel küçülmenin, özellikle de küresel tedarik zincirlerinin hala hassas olduğu bir dönemde, kısa vadede model çeşitliliğini ve pazar esnekliğini azaltabileceği endişesini taşıyor. Nissan'ın sunduğu yeni ürün hamlesi (yeni Leaf, Sentra, Elgrand ve beklenen Xterra'nın dönüşü) bu krizden çıkış stratejisinin anahtarı olacak.

Bu yeni ürün hamlesinin en dikkat çekici örneklerinden biri, markanın lüks minivan segmentindeki iddiasını güçlendiren dördüncü nesil Nissan Elgrand oldu. Köşeli ve modern tasarımıyla öne çıkan 2026 model Elgrand, şirketin üçüncü nesil e-Power kurulumunu (motorun sadece jeneratör görevi gördüğü verimli hibrit sistem) ve e-4ORCE dört çeker teknolojisini kullanıyor. Bu model, özellikle Asya pazarında Toyota Alphard/Vellfire gibi premium rakiplerle rekabet ederek Nissan’ın zorlu maliyet kısma döneminde bile üst düzey konfor ve teknolojiden vazgeçmediğini gösteriyor. Yeni Nissan Elgrand 2026 e-Power lüks minivan tanıtıldı detaylarını inceleyebilirsiniz.

Kapanan Tesis Bilgileri ve Üretilen Araçlar

Bu ortak girişimin temel verilerini özetlemek gerekirse, aşağıdaki tablo kapanış sürecini daha net gösteriyor:

Nissan, bu kesintilerin zorunlu olduğunu, ancak yeni nesil ürünlerle ve daha yalın bir yapı ile pazarda güçlü bir toparlanma hedeflediğini belirtiyor. Otomotiv sektörünün dönüşümü hızlanırken, eski iş birliği modellerinin terk edilmesi, maliyet yönetimi açısından kaçınılmaz bir adım olarak yorumlanıyor.

Bu gelişmenin detaylarına ve orijinal bilgilere ulaşmak için kaynağı inceleyebilirsiniz: Nissan ve Mercedes'in Ortak Fabrikasını Kapatması Hakkında Detaylı Bilgi