Elektrikli araç (EV) pazarı, 2025 yılının ilk dokuz ayında çarpıcı bir tablo çizdi: İki Amerikan modeli küresel satış listesinin zirvesinde yer alırken, listenin geri kalanı tamamen Çinli üreticilerin hakimiyetine girdi. Bu durum, Batılı otomobil devleri için ciddi bir uyarı sinyali olarak kabul ediliyor. Pazar araştırma firması Autovista24'ün EV Volumes verilerine dayandırdığı rapor, Tesla Model Y'nin tartışmasız liderliğini sürdürdüğünü ancak asıl rekabetin ve büyümenin Asya'da yaşandığını ortaya koydu.

Bu durum, küresel otomobil devlerini stratejik kararlar almaya zorluyor. Örneğin, General Motors (GM) gibi büyük oyuncular tedarik zinciri esnekliğini artırmak adına tedarikçilerine Çin'deki bağlantılarını 2027 yılına kadar sonlandırmaları yönünde talimat verdi. Jeopolitik gerilimler nedeniyle tedarik zincirini Çin dışına çeken GM'in bu kararı, Xiaomi'nin Çin iç pazarında Tesla'yı satışlarda geçtiği bir döneme denk gelmesi, rekabetin boyutunu gözler önüne seriyor. Benzer şekilde, Nissan da Çin pazarına özel ürettiği ve ilk 50 günde 20.000 adetten fazla satan uygun fiyatlı, büyük elektrikli sedan modeli N7'nin küresel pazarlara sunulmasını stratejik olarak iptal etti. Nissan N7 elektrikli sedanın Çin pazarı başarısı ve global iptal kararı, küresel otomotiv devlerinin Çin'de yakaladıkları yerel başarıları ana pazarlarına taşıma konusundaki isteksizliklerini veya zorluklarını gözler önüne seriyor.

Tartışmasız Lider: Tesla Model Y

Rapora göre, 2025 yılının Ocak-Eylül döneminde dünyanın en çok satan iki elektrikli modeli hala Tesla Model Y ve Model 3 oldu. Özellikle Model Y, 808.173 adetlik küresel satış rakamıyla zirvede yer aldı ve tüm elektrikli otomobil satışlarının %8.3'ünü tek başına oluşturdu. Eylül ayında gerçekleşen rekor satışların, ABD'deki 7.500 dolarlık federal vergi kredisinin ay sonunda sona ermesi beklentisiyle hızlanan alımlardan kaynaklandığı tahmin ediliyor.

Ocak-Eylül 2025 Küresel BEV Satışları (Tamamen Elektrikli Araçlar)

Model 3, 369.756 adetle ikinci sırada kalsa da, Çinli rakiplerin baskısı hissediliyor. Özellikle Model 3'ün hemen arkasında, sadece 343.514 adet satan Geely Geome Xingyuan bulunuyor. Geome Xingyuan gibi düşük maliyetli (Çin'de 9.260 dolardan başlayan) modeller, pazarın alt segmentlerinde Tesla ve diğer premium markalara karşı ciddi bir tehdit oluşturuyor.

BYD: Model Değil Portföy Lideri

Tek tek model satışlarında Tesla zirveyi tutarken, toplam elektrikli araç (BEV ve PHEV dahil) pazar payında Çinli dev BYD ezici bir üstünlük kurdu. BYD, küresel EV pazar payının %19.3'ünü kontrol ederek en yakın rakibi Tesla'yı (%8 pay ile) geride bıraktı. Bu durum, BYD’nin geniş model yelpazesinin (özellikle de şarj edilebilir hibrit araçlar) küresel pazarda ne kadar etkili olduğunu gösteriyor.

BYD'nin bu küresel hakimiyeti, şirketin Avrupa'daki agresif büyüme stratejisiyle pekişiyor. Şirket, 2025 yılı sonuna kadar Avrupa'daki bayi ve showroom sayısını iki katına çıkararak 2.000 satış noktasına ulaşmayı hedefliyor. Bu stratejik hamle, BYD'nin Avrupa'daki hızlı çıkışının temelini oluşturuyor; zira şirket bir önceki yıla kıyasla Avrupa satışlarında %400'e varan etkileyici bir artış kaydetti. Ayrıca, jeopolitik riskleri azaltmak ve yerelleşmek adına BYD, Macaristan'da kurduğu ilk tesisin ardından Türkiye'de ikinci bir üretim üssü kurmayı planlayarak kendisini kalıcı bir Avrupa oyuncusu olarak konumlandırıyor.

PHEV Pazarı Tamamen Çin’in Elinde

Çinli otomobil üreticilerinin pazar hakimiyetini netleştiren bir diğer segment ise Şarj Edilebilir Hibrit Araçlar (PHEV) oldu. Yılın ilk dokuz ayında küresel çapta en çok satan ilk on PHEV modelinin tamamı Çin markalarından oluştu; listede hiçbir Batılı model yer almadı.

Ocak-Eylül 2025 Küresel PHEV Satışları

Şeytanın Avukatı: Tesla Neden Endişelenmeli?

Tesla Model Y liderliğini korusa da, şirketin robotik ve yapay zekaya yönelmesiyle birlikte temel iş kolu olan otomobil satışlarında baskı artıyor. ABD pazarında Tesla'nın payı 2020'deki zirvesi olan %62.8'den, 2025'in üçüncü çeyreğinde %32'ye neredeyse yarı yarıya düştü. Vergi kredilerinin sona ermesi ve yakıt ekonomisi kurallarındaki gevşeme, Tesla dahil tüm Amerikan ve Avrupalı üreticiler için büyük bir pazar sorunu yaratıyor.

Geely ve BYD gibi Çinli markaların Avrupa ve Güney Amerika'ya doğru genişlemesi, küresel rekabetin boyutunu değiştiriyor. Xiaomi SU7 gibi yeni ve iddialı modellerin listeye hızla girmesi (bir yıldan kısa sürede en çok satanlar arasına girdi) ve Geely'nin Geome serisini ekim ayında güncelleyerek daha fazla özellik ve stil sunması, Tesla'nın Model 3'teki ikinci sırasının dahi risk altında olduğunu gösteriyor. Özellikle Xiaomi, lansmanından kısa bir süre sonra Çin iç pazarındaki aylık satışlarda Tesla'yı geride bırakarak rekabetin şiddetini artırdı. Uzmanlar, Tesla'nın liderliğini sürdürebilmesi için Tam Otonom Sürüş (FSD) teknolojisinde bir atılım yapması veya Çinli rakiplerle doğrudan rekabet edecek yeni, uygun fiyatlı bir model sunması gerektiği konusunda uyarıyor.

Kaynak: InsideEVs: Küresel Elektrikli Araç Satış Verileri Raporu