ABD’de elektrikli araç (EV) teşvikleri, tüketiciler için büyük bir cazibe merkezi olsa da, bazı bayilerin bu teşvikleri manipüle ederek yasa dışı kazanç sağlamaya çalıştığı iddiaları gündemi sarstı. Utah merkezli bir elektrikli araç satıcısı olan Alex Lawrence (@evautoalex) tarafından TikTok üzerinden paylaşılan bir video, kullanılmış EV vergi kredisi etrafında dönen karmaşık ve etik olmayan bir dolandırıcılık şemasını gözler önüne serdi.
163.000’den fazla takipçiye sahip olan Lawrence, bir müşterisiyle yaptığı telefon görüşmesini kaydetti. Bu görüşmede müşteri, bir Utah bayisinde yaşadığı, federal vergi dairesi (IRS) düzenlemelerini aşma girişimi olarak görülen yasa dışı bir fiyatlandırma stratejisini aktardı. Bu olay, tüketicilerin finansal bilgileri öğrenme ve kendi haklarını koruma gerekliliğini bir kez daha kanıtladı.
Bu tür finansal manipülasyonlar tek örnek değildir. Tüketicilerin güvenini suistimal eden yetkili satıcıların karıştığı başka bir skandalda, bir müşteri takas ettiği Ford F-150 yerine aldığı Audi S5'in gizlenmiş kazalı olduğunu fark etmekle kalmadı, aynı zamanda bayinin izni olmadan 15 ila 20 farklı finansör üzerinden kredi başvurusunu gerçekleştirerek kredi puanının ciddi ölçüde düşmesine neden olduğu iddia edildi. Bu ve benzeri vakalar, ikinci el araç alım satımında şeffaflık ve dürüstlüğün ne kadar hayati olduğunu göstermektedir. Jones’un yaşadığı kredi puanı skandalı ve gizli kazalı araç takası hakkında daha fazla bilgi edinmek için Ford F-150 Audi S5 takası sonrası kredi puanı skandalı ve gizli kazalı araç olayını inceleyebilirsiniz.
4.000 Dolarlık Kredi Şartı: 25.000 Dolar Sınırı
ABD’deki kullanılmış elektrikli araçlar için sağlanan federal vergi kredisi, uygun araçlar için 4.000 dolara kadar indirim sunuyordu. Ancak bu krediden yararlanmanın temel şartı, aracın satış fiyatının (vergi ve tescil ücretleri hariç) 25.000 doları aşmamasıydı. İşte iddia edilen dolandırıcılık tam olarak bu sınıra odaklanıyordu.
Müşteri, bayiye giderek özellikle 25.000 doların altındaki bir kullanılmış Tesla Model 3 aradığını belirtti. Bayi ise müşteriye 28.500 dolar fiyat etiketine sahip bir araç gösterdi. Fiyat farkını sorgulayan müşteriye karşı satış temsilcisi, iddiaya göre şemanın detaylarını açıkladı:
“Bizim yaptığımız şu: Tesla için size kağıt üzerinde 24.500 dolar, şarj cihazı veya başka bir zorunlu ek için ise 4.000 dolar ücret yazıyoruz. Böylece araç krediye hak kazanıyor.”
IRS Düzenlemeleri Neden İhlal Edildi?
Bu yöntem, aracın krediye hak kazanmasını sağlamak için fiyatın yapay olarak ayrılması anlamına geliyordu. Ancak IRS rehberleri bu tür bir manipülasyonu açıkça yasaklıyor. IRS, satış fiyatının yasal olarak zorunlu olmayan tüm bayilik masraflarını ve aksesuarları (örneğin, şarj cihazları veya zorunlu ek donanımlar) içermesi gerektiğini belirtiyor. Yani, bayinin zorunlu eklemeleri düşerek satış fiyatını 25.000 doların altına indirmesi yasa dışı kabul ediliyor.
Tüketicinin Bilinçli Tepkisi ve Baskı Taktikleri
Müşteri, Lawrence’ın daha önceki eğitici videolarından edindiği bilgi sayesinde bayinin teklifine karşı çıktı. Müşteri, bayinin finans yöneticisine bu tür bir uygulamaların artık 'gri alan' olmaktan çıktığını belirten videoyu gösterdiğinde, yönetici durumu geçiştirmeye çalıştı ve bu yöntemin 'çok kez yapıldığını' iddia etti.
Olayın ciddiyeti, müşteri 4.000 dolarlık vergi kredisinin reddedilmesi durumunda bayinin bu zararı karşılayacağına dair yazılı bir garanti istediğinde daha da arttı. Finans yöneticisi bu garantiyi vermeyi reddetti.
Maliyet Dışı Riskler: İkinci El Araçlarda Mekanik Hileler
Tüketicilerin finansal bilgileri öğrenme ve vergi manipülasyonlarına karşı uyanık olma gerekliliği ne kadar önemliyse, kullanılmış araç piyasasında yaygınlaşan fiziksel ve mekanik dolandırıcılıklara karşı da o kadar dikkatli olunmalıdır. Bu tür riskler, bayilerin gizlediği kaza kayıtlarını veya yapısal hasarları içerir. Örneğin, bazı durumlarda aracın arka çamurluk gibi kritik bölgelerinde ciddi kazalar "Bondo" (dolgu macunu) ile kapatılmaya çalışılırken, önemli süspansiyon bileşenleri değiştirilmiş olabilir ancak bu durum alıcıya bildirilmez. ABD’de gündeme gelen bir başka yaygın dolandırıcılık türü ise 'Check Engine' (Motor Arıza) ışığı hilesidir. Bu yöntemde, satıcılar pahalı motor veya şanzıman arızalarını (OBD kodları) gizlemek için gösterge panelindeki arıza lambasını kasıtlı olarak çıkarır veya devre dışı bırakır. Bu sayede alıcı, kontağı açtığında aracın arızalı olduğunu gösteren hayati uyarıyı göremez.
Bu tür hilelere karşı korunmak için uzmanlar, alıcıların araç satın almadan önce basit ama hayati adımları uygulamalarını öneriyor:
- Kontak Anahtarı Testi: Anahtarı tam güç vermeden 'Açık' (On) pozisyonuna getirin. Check Engine dahil tüm uyarı ışıklarının kısa bir an için yanıp sönmesi gerekir. Işık yanmıyorsa, bu kırmızı bayraktır.
- OBD II Tarayıcı Kullanımı: Aracı bağımsız bir tamirciye götürerek veya bir tarayıcı kullanarak sistemde gizli hata kodları olup olmadığını kontrol edin. Dürüst satıcılar buna izin verecektir.
Bu durum, ister finansal teşvik manipülasyonu ister gizlenen motor arızası veya yapısal hasar olsun, ikinci el otomobil alım satımında şeffaflığın ne kadar hayati olduğunu göstermektedir. İkinci el otomobil alışverişinde check engine ışığı dolandırıcılığı ve korunma yolları hakkında daha detaylı bilgi için burayı ziyaret edebilirsiniz.
Daha Ağır Bir İhlal: Ayrı İşlem Teklifi
Garanti vermeyi reddeden bayi, iddiaya göre daha da etik dışı bir teklifle geldi: “Şu anda aracı size 24.500 dolara satacağız (vergi, tescil dahil). Ancak yarın gelip 'TIPS' (bahşiş/ek ücret) olarak 2.000 dolar daha ödemeniz gerekiyor.”
