Yapay zeka teknolojileri, son yıllarda muazzam bir hızla gelişirken, bu devrimin önündeki engeller de sürekli değişiyor. Birkaç yıl öncesine kadar teknoloji dünyası, yeterli sayıda gelişmiş GPU (grafik işlem birimi) tedarik edememe krizine odaklanmıştı. Ancak sektörün iki dev ismi, OpenAI CEO'su Sam Altman ve Microsoft CEO'su Satya Nadella, sorunun artık işlemci kıtlığı değil, bu işlemcileri çalıştıracak enerji ve altyapı yetersizliği olduğunu belirtiyor.
Yapay zeka talebinin ne denli büyük olduğunu gösteren en somut kanıtlardan biri ise bulut bilişim pazarının lideri Amazon Web Services (AWS) cephesinden geldi. AWS, yapay zeka (AI) sektöründen gelen benzeri görülmemiş yüksek hesaplama gücü talebi sayesinde, üçüncü çeyrek (Q3) finansal sonuçlarında %20.2'lik bir büyüme ivmesi yakalayarak son üç yılın en güçlü büyüme dönemini kaydetti. AWS'nin yapay zeka talebiyle rekor büyüme başarısı ve detayları hakkında daha fazla bilgi edinmek için AWS'nin yapay zeka talebiyle rekor büyüme haberimizi okuyabilirsiniz.
Nadella, BG2 podcast yayınında yaptığı çarpıcı açıklamada, "Şu anda yaşadığımız en büyük sorun, işlem gücü fazlası değil; enerji ve veri merkezi inşaatlarını yeterince hızlı tamamlayabilme yeteneğidir" dedi. Bu durum, Microsoft'un elinde fişe takılamayan binlerce GPU stokunun biriktiği anlamına geliyor.
Microsoft: 'Sıcak Kabuklara' İhtiyacımız Var
Satya Nadella, teknoloji endüstrisinin hızla ölçeklenebilen yazılım ve silikon teknolojilerine alışkın olduğunu ancak enerji santralleri ve büyük gayrimenkul projelerinin (veri merkezleri) bu hızda ilerleyemediğini vurguluyor. Nadella, bir veri merkezi terimi olan "warm shells" (sıcak kabuklar) kavramına atıfta bulunarak, çipleri takabileceği kiracıya hazır binaların eksik olduğunu belirtti.
Kritik Engel: Altyapı Hızı
ABD'deki elektrik talebi on yılı aşkın bir süre sabit kalmıştı. Ancak son beş yılda veri merkezlerinden gelen talep o kadar hızlı arttı ki, kamu hizmeti şirketlerinin yeni üretim kapasitesi planlarını geride bıraktı. Bu, veri merkezi geliştiricilerini şebekeyi atlayarak elektriği doğrudan merkeze sağlayan "sayaç arkası" (behind-the-meter) çözümlerine yönelmeye zorluyor.
Bu büyük taleple başa çıkma konusunda Meta gibi diğer teknoloji devleri de yenilenebilir enerjiye dev yatırımlar yapıyor. Özellikle yapay zeka (AI) hedeflerine güç sağlamak amacıyla bu yıl içinde toplamda 3 gigawatt'tan fazla güneş enerjisi kapasitesi satın alan Meta, veri merkezi filolarını hızla büyütürken nispeten ucuz ve hızlı kurulum avantajları sunan güneş enerjisine yöneliyor. AWS CEO'su Andy Jassy'nin son 12 ayda 3.8 gigawatt'tan fazla kapasite eklediklerini ve talebe karşılık vermek için kapasite yatırımlarında agresif kalacaklarını belirtmesi de pazarın ne kadar zorlandığının bir diğer göstergesidir. Bu zorlu mücadele ve dev enerji alımları hakkında daha fazla bilgi için Meta'nın yapay zeka veri merkezleri için 1 GW güneş enerjisi satın alması başlıklı içeriğimize göz atabilirsiniz.
Bu kısıtlı altyapı varlıklarına biçilen muazzam değer, pazarın ne denli ısındığını gösteriyor. Örneğin, bir dönem kripto madenciliği yapan ve sonrasında AI altyapı sağlayıcısına dönüşen Core Scientific, iş ortağı olan CoreWeave'den gelen 9 milyar dolarlık hisse bazlı satın alma teklifini reddetti. Core Scientific'in hissedarları, şirketin bağımsız kalarak CoreWeave gibi çok daha yüksek değerlere ulaşabileceğine inanarak bu teklifi geri çevirdi. Bu olay, piyasanın AI altyapı ve barındırma kapasitesine ne kadar yüksek bir değer biçtiğini net bir şekilde ortaya koyuyor. Yapay zeka altyapı sağlayıcıları arasındaki bu devasa değerleme savaşı hakkında daha fazla bilgi için Core Scientific'in 9 milyar dolarlık CoreWeave teklifini neden reddettiği başlıklı yazımıza göz atabilirsiniz.
Altman'ın Gelecek Kaygısı: Ucuz Enerjinin İki Yüzü
Podcast'te yer alan Sam Altman ise, enerji tedariki konusunda uzun vadeli endişelerini dile getirdi. Altman, yapay zeka için çok ucuz bir enerji formunun kitlesel ölçekte piyasaya sürülmesi durumunda, mevcut pahalı enerji sözleşmeleri imzalayan birçok şirketin büyük zarara uğrayabileceği uyarısında bulundu.
Bu endişeler doğrultusunda Altman, enerji sorununu temelden çözmek için önemli yatırımlar yapıyor. Nükleer fizyon girişimi Oklo ve füzyon girişimi Helion'un yanı sıra, güneş enerjisini depolayan Exowatt gibi yenilikçi enerji girişimlerine yatırım yapması, onun uzun vadeli vizyonunu gösteriyor.
Jevons Paradoksu ve Sonsuz Talep Döngüsü
Altman, her ne kadar yapay zekanın maliyeti ve verimliliği yılda ortalama 40 kat azalsa da, bu durumun enerji talebini azaltmayacağını, aksine katlanarak artıracağını düşünüyor. Bu düşünce, bir kaynağın daha verimli kullanılmasının, toplam talebi artırdığını öne süren Jevons Paradoksu ile yakından ilişkilidir.
Altman, bu durumu şöyle açıklıyor: "Eğer zeka birimi başına işlem gücünün fiyatı yarın 100 kat düşerse, kullanımın 100 kattan çok daha fazla arttığını görürsünüz. İnsanların mevcut maliyetlerle ekonomik anlamı olmayan pek çok şeyi o işlem gücüyle yapmak isteyeceklerdir."
Sonuç: Sürdürülebilir Büyüme İçin Kritik Dönemeç
Teknoloji devlerinin bu itirafları, yapay zeka devriminin sadece yazılım ve çip üretimiyle sınırlı kalmayıp, temel fiziki altyapı ve enerji tedariki gibi geleneksel sektörlerle kaçınılmaz bir çarpışma yaşadığını gösteriyor. Microsoft'un kullanılamayan GPU stokları, sektörün planlama ve tedarik zinciri stratejilerini acilen enerji çözümlerine kaydırması gerektiğini vurgulayan somut bir delil olarak karşımıza çıkıyor.
Haberin Kaynağı: Yapay zeka enerji krizine dair bu kritik analiz, TechCrunch'ın Altman ve Nadella röportajına dayandırılmıştır. Orijinal makaleye buradan ulaşabilirsiniz: Altman and Nadella need more power for AI.
