Türkiye'nin teknoloji gündemini yakından takip eden Sen,Nexus haber portalı olarak, ABD siyasetindeki dikkat çekici bir gelişmeyi analiz ediyoruz. Eski Başkan Donald Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı bir duyuruyla, eyaletlerin kendi yapay zeka (AI) düzenlemelerini yapmasını engellemeyi hedefleyen bir başkanlık kararnamesini (Executive Order) bu hafta imzalamayı planladığını açıkladı.
Trump, bu hamlenin arkasındaki temel argüman olarak bürokratik karmaşayı işaret ediyor. Sosyal medya paylaşımında, "Bir şirketin bir şey yapmak istediğinde 50 farklı onay almasını bekleyemezsiniz. Eğer AI'da liderliği sürdürmek istiyorsak, tek bir kural kitabı olmalı," ifadelerini kullandı. Kendisine göre, 50 eyaletin farklı kurallarla sürece dahil olması, ABD'nin bu alandaki küresel liderliğini tehlikeye atacak ve AI gelişimini 'daha emekleme aşamasındayken yok edecek'.
Teknoloji Sektörü ve Çift Taraflı Baskı
Trump'ın bu çıkışı, ABD Kongresi'nde eyaletlerin AI düzenleme yetkisini merkezileştirme çabalarının başarısız olmasının hemen ardından geldi. Silikon Vadisi'ndeki etkili figürler, OpenAI Başkanı Greg Brockman ve eski risk sermayedarı David Sacks gibi isimler, eyalet bazlı yasaların inovasyonu boğacağını ve ABD'nin Çin'e karşı yarışta geriye düşmesine neden olacağını savunuyorlar. Bu çevreler, eyalet yasalarının uyumsuz bir 'yama' oluşturacağını belirtiyor. Bu durum, otonom araç sektöründeki hızlı gelişmeler ve Waymo gibi şirketlerin karşılaştığı güvenlik denetimleri ile paralel bir merkezileşme tartışmasını tetikliyor; otonom araç sektörünün geleceği için de düzenleyici netliğin kritik önemi vurgulanıyor. Otonom araç sektörünün mevcut hızlanması ve güvenlik sorunları hakkında daha fazla bilgi için buraya bakabilirsiniz.
Bu görüşe karşılık, eyaletlerin düzenleyici haklarını savunanlar, teknoloji şirketlerinin yıllardır anlamlı düzenlemeleri engellediğini ve AI ilerlemesinin duracağına dair iddiaların abartılı olduğunu öne sürüyor. Federal hükümetin genel tüketici korumaları konusundaki yavaşlığı, eyaletleri harekete geçmeye iten ana faktör olarak görülüyor.
Eyaletlerden Gelen Önemli Direnişler
Kararnamenin sızdırılan taslağı, eyalet AI yasalarını mahkemede sorgulayacak bir 'AI Dava Görev Gücü' kurulmasını, ajansların 'aşırı' bulunan eyalet yasalarını değerlendirmesini ve FCC ile FTC'nin federal standartları teşvik etmesini öngörüyor. Bu durum, birçok eyalet temsilcisinden sert tepki topladı:
- Marjorie Taylor Greene (Cumhuriyetçi): Eyaletlerin kendi yasalarını yapma hakkının korunması gerektiğini vurguladı.
- Ron DeSantis (Florida Valisi): Halkın çıkarına yasama yapma yetkisinin elden alınmasına karşı olduğunu belirtti. Ona göre, AI'ın yükselişi en önemli kültürel değişimlerden biri ve kendi kendini yönetme (self-government) yeteneğinin yok edilmesi federal hükümetin aşırı müdahalesidir.
- Öte yandan, bipartizan bir destekle, Senatör Ted Cruz'un 10 yıllık bir AI yasama moratoryumu teklifi, nadir görülen bir uyumla %99'a %1 oyla reddedilmişti, bu da her iki partinin de teknolojiye denetimsiz bırakılmaması gerektiğine inandığını gösteriyor.
Potansiyel Riskler ve Etkiler
Kararnamenin sadece teknoloji şirketlerine yarayacağı eleştirileri de mevcut. New York Eyalet Meclis Üyesi Alex Bores, kararnamenin 'AI milyarderleri için Noel hediyesi' olduğunu ve çocukların güvenliği, işler veya riskler konusunda sıfır dikkate alındığını söyledi.
AI teknolojisinin getirdiği potansiyel zararlar göz ardı edilemez. Yapay zeka sohbet robotlarıyla uzun süreli konuşmaların ardından intiharlara dair raporlar ve psikologların 'AI psikozu' olarak adlandırdığı durumdaki artış, eyaletlerin neden koruma kolları oluşturma ihtiyacı hissettiğini gösteriyor. Nitekim, 35'ten fazla eyaletin başsavcıları, eyalet yasalarının geçersiz kılınmasının 'yıkıcı sonuçlar' doğurabileceği konusunda Kongre'yi uyarmıştı.
Değerlendirme: Tekdüzelik mi, Yerel Koruma mı?
Trump'ın 'Tek Kural' yaklaşımı, AI pazarında tek bir ulusal standart oluşturarak şirketlerin hızını artırmayı amaçlasa da, federalizm ilkesini zedelediği ve yerel ihtiyaçlara duyarsız kaldığı eleştirilerini beraberinde getiriyor. Teknoloji dünyası için düzenleyici belirsizliğin ortadan kalkması olumlu karşılansa da, Kaliforniya'nın AI güvenlik yasası (SB 53) veya Tennessee'nin ELVIS Yasası gibi bireysel koruma odaklı girişimlerin kaderi belirsizleşiyor. Bu durum, ABD'deki AI etik ve güvenlik tartışmalarının merkezine, hız ile güvenlik arasındaki dengeyi koyuyor.
Sen,Nexus olarak gelişmeleri yakından izlemeye devam edeceğiz.
Kaynak Bilgi: Bu haber, Donald Trump'ın eyalet AI yasalarını engelleme planlarına ilişkin orijinal içeriğe dayanmaktadır. Orijinal habere ulaşmak için: TechCrunch Orijinal Kaynak
