Teknoloji dünyası, bu hafta Wall Street'i tam anlamıyla şaşkına çeviren dev bir anlaşmaya sahne oldu. Yapay zeka devi OpenAI, bulut bilişiminin köklü oyuncusu Oracle ile 5 yıl sürecek tam 300 milyar dolarlık bir altyapı anlaşması imzaladığını duyurdu. Bu hamle, Oracle hisselerini zirveye taşırken, teknoloji koridorlarında da pek çok soruyu beraberinde getirdi: Neden Oracle? Ve daha da önemlisi, OpenAI bu devasa maliyetin ve enerji ihtiyacının altından nasıl kalkacak?

Sürpriz Ortaklığın Perde Arkası: Neden Oracle?

Piyasaların ilk tepkisi şaşkınlık oldu. Zira yapay zeka altyapısı dendiğinde akla ilk gelen isimler genellikle Google, Microsoft Azure ve AWS gibi bulut devleriydi. Oracle'ın bu yarışta geri planda kaldığı düşünülürken, böylesine büyük bir anlaşmaya imza atması birçok analisti hazırlıksız yakaladı. Ancak uzmanlara göre bu hamlenin arkasında son derece mantıklı stratejik nedenler yatıyor.

Bu stratejik nedenlerden biri, OpenAI'nin en büyük yatırımcısı Microsoft'a olan bulut hizmeti bağımlılığını azaltma çabası olarak öne çıkıyor. Mevcut anlaşmalar Microsoft'u OpenAI'nin birincil bulut sağlayıcısı olarak konumlandırsa da, OpenAI'nin son dönemde Microsoft'a olan bağımlılığını azaltacak bir dizi anlaşma yaptığı biliniyor. **Öyle ki, Microsoft'un Avrupa Birliği Komisyonu tarafından Teams uygulamasının tekelcilik soruşturmasına maruz kalması ve bu soruşturmadan Teams'i Office paketlerinden ayırma taahhüdü vererek kurtulması da, teknoloji devleri üzerindeki düzenleyici baskıların artan bir kanıtı niteliğinde. Bu durum, OpenAI'nin stratejik bağımsızlığını pekiştirme ve bulut altyapısını çeşitlendirme arayışını daha da anlamlı kılıyor. Konuyla ilgili detaylı bilgi için Microsoft'un AB Teams Tekelcilik Soruşturması Anlaşması haberimize göz atabilirsiniz.** Oracle ile yapılan bu devasa anlaşma da, şirketin bulut altyapısını çeşitlendirme ve stratejik bağımsızlığını pekiştirme hedefinin en çarpıcı örneklerinden biri olarak görülüyor.

Gartner araştırma firmasının başkan yardımcısı Chirag Dekate'e göre, bu anlaşma her iki taraf için de bir kazan-kazan durumu yaratıyor. OpenAI için bu ortaklık, altyapısını çeşitlendirerek tek bir sağlayıcıya olan bağımlılığını azaltmak ve olası riskleri dağıtmak anlamına geliyor. Dekate, durumu şöyle özetliyor:

'OpenAI, küresel ölçekte en kapsamlı yapay zeka süper bilişim temellerinden birini oluşturuyor gibi görünüyor. Bu, bir model ekosisteminin nasıl görünmesi gerektiğine dair örnek bir davranış.'

Dekate, Oracle'ın 'eski teknoloji' olarak görülmesine de karşı çıkıyor. Şirketin on yıllardır aşırı ölçek ve performans sunabilen temel altyapı yetenekleri geliştirdiğini ve TikTok'un ABD'deki devasa operasyonlarının altyapısını sağladığını hatırlatıyor. Bu tecrübe, Oracle'ı OpenAI'ın devasa işlem gücü talebi için güvenilir bir ortak haline getiriyor.

Madalyonun Diğer Yüzü: Ödeme ve Enerji Sorunları

Piyasalar bu dev anlaşmayı kutlarken, cevaplanmamış iki kritik soru gündemdeki yerini koruyor: OpenAI bu parayı nasıl ödeyecek ve bu kadar büyük bir işlem gücü için gereken enerji nereden bulunacak?

Bu rakamlar, OpenAI'ın gelirleri ile harcamaları arasında devasa bir uçurum olduğunu gösteriyor. CEO Sam Altman geleceğe dair pembe bir tablo çizse de, şirketin her yıl milyarlarca dolar nakit yaktığı bir sır değil. Bu durum, şirketin finansal sürdürülebilirliği konusunda ciddi soru işaretleri yaratıyor.Ancak şirket, bu devasa harcamaların altından kalkabilmek için stratejik bir adım atmaya hazırlanıyor. Microsoft'tan alınan onayla, OpenAI'nin kar amacı güden birimini bir Kamu Yararı Şirketine (Public Benefit Corporation - PBC) dönüştürmesi bekleniyor. Bu dönüşüm, şirketin gelecekte ek sermaye çekmesine ve nihayetinde halka açılmasına olanak tanıyarak finansal sürdürülebilirliğini güçlendirmeyi hedefliyor. Daha fazla bilgi için OpenAI Microsoft Onayı İle Kamu Yararı Şirketine Dönüşüyor başlıklı yazımıza göz atabilirsiniz.

Yapay Zekanın Enerji Açlığı

İkinci ve belki de daha büyük sorun ise enerji. Yapay zeka modellerini eğitmek ve çalıştırmak, akıl almaz miktarda elektrik tüketiyor. Rhodium Group tarafından yayımlanan bir rapora göre, veri merkezlerinin 2040 yılına kadar ABD'deki toplam elektriğin %14'ünü tüketmesi bekleniyor. Bu, yapay zekanın ilerlemesinin önündeki en büyük engellerden biri olabilir.

Google, Meta ve Amazon gibi teknoloji devleri bu sorunu öngörerek güneş enerjisi santralleri ve nükleer enerji santralleri satın alarak kendi enerji kaynaklarına yatırım yapıyor. Ancak OpenAI, şimdiye kadar 'varlık-hafif' (asset-light) bir strateji izledi. Şirket doğrudan enerji yatırımı yapmak yerine, CEO'su Sam Altman'ın kişisel olarak Oklo (nükleer) ve Helion (füzyon) gibi enerji girişimlerine yatırım yapmasıyla yetindi.

Bu devasa altyapı talebi ve enerji ihtiyacı, yapay zeka donanımının, otonom araçların ve insansı robotların geleceğinin teknoloji gündeminin en üst sıralarında yer almasından kaynaklanıyor. Hatta TechCrunch Disrupt 2025 gibi önemli küresel etkinlikler, bu konulara özel oturumlar ayırarak sektördeki bu dönüşümün boyutunu ve süregelen inovasyon arayışını vurguluyor. Yapay zeka donanımındaki bu atılımlar ve otonom sistemlerin yaygınlaşması, OpenAI gibi şirketlerin bulut altyapısı ve enerji konusundaki stratejik kararlarını doğrudan etkiliyor. Konuyla ilgili daha fazla detay için TechCrunch Disrupt 2025: Yapay Zeka Donanımı, Otonom Araçlar, İnsansı Robotlar haberimize göz atabilirsiniz.

Bu 300 milyar dolarlık anlaşma, OpenAI'ın bu stratejisini değiştirmesini zorunlu kılabilir. Şirket ya doğrudan enerji yatırımlarına yönelecek ya da bu ağır yükü de Oracle'ın omuzlarına bırakarak maliyetleri daha da artıracak. Bu anlaşma, Oracle için bir zafer, OpenAI için stratejik bir zorunluluk olsa da, aynı zamanda yapay zeka endüstrisinin karşı karşıya olduğu devasa finansal ve çevresel zorlukları da gözler önüne seriyor.

Bu haberde yer alan temel bilgiler, teknoloji dünyasının saygın yayınlarından TechCrunch'ta yayımlanan bir analizden derlenmiştir.