Merkeziyetsiz sosyal medya platformu Mastodon, platforma yeni katılan kullanıcıların en büyük sorunlarından biri olan “kimi takip etmeliyim?” çıkmazına çözüm getirecek önemli bir yeniliği duyurdu. Şu anda 8 milyondan fazla hesaba ve aylık yaklaşık 700.000 aktif kullanıcıya sahip olan Mastodon, bu sorunu çözmek amacıyla “Packs” adını verdiği yeni bir özelliği hayata geçirmeyi planlıyor.
Bu yeni sistem, kullanıcıların belirli ilgi alanlarına veya konulara odaklanmış, özenle seçilmiş kullanıcı koleksiyonlarını (paketlerini) keşfetmesini sağlayacak. Bu fikir, Mastodon’un rakibi olan ve hızla büyüyen bir diğer açık sosyal platform olan Bluesky’ın geçen yıl başarıyla uyguladığı “Starter Packs” (Başlangıç Paketleri) özelliğine oldukça benziyor.
“Soğuk Başlangıç” Sorununa Köklü Çözüm
Bir sosyal ağa ilk kaydolduğunuzda karşılaşılan en büyük engel, platformun potansiyelini tam olarak görememek ve ilgi çekici içerik üreten kişileri bulamamaktır. Buna “soğuk başlangıç” (cold start) problemi denir. Merkeziyetsiz ve sunuculara yayılmış bir yapıya sahip olan Fediverse’de (Mastodon’un ekosistemi) bu sorun, merkezi platformlara kıyasla daha belirgin hale gelir.
Bluesky, bu sorunu çözmek için sıradan kullanıcıların bile küratörlük yaparak takip önerileri koleksiyonları oluşturmasına izin veren Starter Packs özelliğini başlattı. Bu paketler, sanattan teknolojiye kadar neredeyse her konuya odaklanabiliyor. Bu konseptin ne kadar başarılı olduğu, Meta’nın X rakibi olan Instagram Threads’in de kısa süre sonra benzer bir özelliği uygulamaya koymasıyla kanıtlanmıştı. Merkeziyetsiz platformların bu hamleleri, genel olarak sosyal medya trendleriyle paralel ilerliyor. Zira son dönemde Meta da Facebook Reels algoritmasında yaptığı güncellemelerle, kullanıcıların istenmeyen veya düşük kaliteli yapay zeka içeriklerini "İlgilenmiyorum" seçeneğiyle doğrudan engellemesine olanak tanıyarak kullanıcı kontrolünü ön plana çıkarmıştır. Facebook Reels algoritma güncellemesi, kullanıcı kontrolü ve AI özellikleri hakkında daha fazla detay için buraya tıklayabilirsiniz.
Merkeziyetsiz platformlar genellikle keşif algoritmaları yerine topluluk odaklı keşif mekanizmalarına güvenirler. Mastodon’un bu hamlesi, kullanıcıların manuel emek sarf etmeden kaliteli içerik akışlarına ulaşmasını sağlayarak, genel adaptasyon oranını ciddi şekilde artırabilir.
Gizlilik ve Kullanıcı Kontrolü Mastodon’un Farkı Olacak
Mastodon, Packs özelliğini uygularken, platformun temel felsefesi olan kullanıcı gizliliği ve kontrolünden ödün vermemeyi hedefliyor. Referans alınan Bluesky modelinde, bir kullanıcının Starter Pack’ten çıkarılması zorken (paketi şikayet etmeyi veya oluşturanı engellemeyi gerektiriyordu), Mastodon daha şeffaf ve basit bir mekanizma sunmayı planlıyor.
Mastodon ve Bluesky Arasındaki Temel Farklar
- Opt-Out (Vazgeçme) Kontrolü: Mastodon, kullanıcıların bir Paketin içinde görünüp görünmeyeceğine kendilerinin karar vermesi gerektiğine inanıyor. Packs’ten çıkmak için, mevcut “Profil ve gönderileri keşif algoritmalarında öne çıkar” ayarını devre dışı bırakmak yeterli olacak.
- Bildirim Mekanizması: Bir kullanıcı bir Pack’e dahil edildiğinde, bu durum kendisine bildirilecek.
- Basit Çıkarma: Kullanıcılar, Tırnaklı Gönderi (Quote Posts) özelliğinde gönderilerini kaldırmalarına benzer şekilde, kendilerini Paketlerden kolayca çıkarabilecekler.
Bu farklılıklar, Mastodon'un merkeziyetsiz sosyal ağlar içindeki gizlilik odaklı duruşunu güçlendiriyor. Keşif kolaylığı sunulurken, kullanıcı verileri ve rızası ön planda tutuluyor.
Teknik Gelişmeler ve Beklenen Sürüm
Mastodon yazılımını geliştiren kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Mastodon gGmbH, bu yeni özellik için diğer fediverse geliştiricileriyle aktif olarak işbirliği yapıyor. Bu işbirliğinin bir sonucu olarak, detaylar şu anda GitHub'da bulunan bir Fediverse Geliştirme Önerisi (FEP) üzerinden tartışılıyor. Mastodon gGmbH'nin finansal sağlığı ve büyümesi, Fediverse ekosistemine yapılan önemli kurumsal yatırımlarla da destekleniyor. Örneğin, Apple'ın uygulama mağazası tekelini kıran alternatif mağaza AltStore, yakın zamanda Pace Capital liderliğinde 6 milyon dolarlık Seri A yatırımı almasının ardından, bu açık sosyal ağın gelişimine katkıda bulunmak amacıyla Mastodon gGmbH’ye 300.000 dolar bağışta bulundu ve Flipboard CEO'su Mike McCue'yu yönetim kuruluna dahil etti. AltStore'un 6 milyon dolar yatırım alması ve Fediverse entegrasyonu başlatmasıyla ilgili detaylı bilgiyi buradan öğrenebilirsiniz.
İlk sürümünün ve diğer yeni kullanıcı adaptasyon iyileştirmelerinin, Mastodon'un 4.6 sürümüyle birlikte kullanıma sunulması bekleniyor. Şu anki güncel sürümün 4.4.5 olduğu düşünülürse, Packs özelliğinin önümüzdeki aylarda platformdaki yerini alması muhtemel görünüyor. Bu özellik, Mastodon'un büyüme ivmesini artırmak ve kullanıcı deneyimini daha akıcı hale getirmek için kritik bir adım olarak görülüyor.
