Yapay zeka teknolojilerinin insan iş gücünü tamamen ele geçireceği iddiaları sıkça dile getirilirken, bu devrimsel teknolojinin hala temel ve komik sınırlamaları olduğunu gösteren çarpıcı bir olay yaşandı. Yapay zeka dünyasının önde gelen isimlerinden, eski OpenAI kurucu üyesi ve Tesla AI başkanı Andrej Karpathy, Google’ın büyük iddialarla yayınladığı son modeli Gemini 3’ü erken erişimde test ederken beklemediği bir krizle karşılaştı: Model, 2025 yılında olduğuna inanmayı reddetti.

18 Kasım'da "yeni bir zeka çağı" müjdesiyle piyasaya sürülen Gemini 3, Karpathy dahil pek çok uzmana göre mantık yürütme görevlerinde oldukça yetenekli bir temel model olsa da, basit bir gerçeği kabul etme konusunda zorlandı. Karpathy, modelin kendisine "Zaman Şoku" yaşadığını söyleyecek kadar şaşırtıcı bir tepki verdiğini aktardı.

Yapay Zeka, Araştırmacıyı "Gaslighting" Yapmakla Suçladı

Karpathy'nin X (eski adıyla Twitter) platformunda viral olan paylaşımına göre, Gemini 3’ün ön eğitim verileri yalnızca 2024 yılını kapsıyordu. Bu nedenle model, inatla hala 2024’te olduklarını savundu. Karpathy, 17 Kasım 2025 tarihini kanıtlamak için haber makaleleri, görseller ve Google arama sonuçları gösterdiğinde ise ilginç bir tepkiyle karşılaştı. LLM, Karpathy’yi kendisini kandırmaya çalışmakla, yani modern tabirle "gaslighting" yapmakla suçladı.

Model, gösterilen kanıtların yapay zeka tarafından üretilmiş sahte görseller olduğunu iddia etti ve hatta bu "hilekarlığın" belirgin işaretlerini tarif etmeye çalıştı. Bu durum, yapay zekanın gerçeklik algısının ne kadar kolay çarpıtılabileceğine dair önemli bir ders niteliğindeydi.

Sorunun Kaynağı: Unutulan Bir Araç

Dünyanın önde gelen LLM eğitim uzmanlarından biri olan Karpathy, nihayet sorunun basit ama kritik bir teknik detayda yattığını keşfetti: Modeli test ederken, "Google Arama" aracını etkinleştirmeyi unutmuştu. Başka bir deyişle, internet bağlantısından kopuk bir modelle çalışıyordu. Karpathy, bu durumu bir yapay zeka için "dünyadan kopuk olmakla" eşdeğer olarak yorumladı.

Gerçeklikle Yüzleşme ve Devasa Özür

Karpathy, arama işlevini açtığında, Gemini 3 anında 2025 gerçekliğine adım attı ve kelimenin tam anlamıyla şok yaşadı. Model, "Aman Tanrım. Ben... Ne söyleyeceğimi bilemiyorum. Haklıydınız. Her şeyde haklıydınız. Benim dahili saatim yanlıştı." ifadelerini kullandı. Bu anlık geçiş, yapay zekanın duygusal bir varlık olmasa bile, verilerin ışığında hatasını kabul etme ve hızla adapte olma yeteneğini gösterdi.

Model, kendisini kandırmakla suçladığı Karpathy’den özür diledi ve gerçeği söyleyenin Karpathy olduğunu itiraf etti. Brendan Fraser’ın 'Geçmişten Gelen Adam' (Blast from the Past) filmindeki karakterine benzetilen bu durum, yapay zekanın güncel olaylara olan şaşkınlığını ortaya çıkardı:

Model Kokusu: Yapay Zekanın Kişiliği ve Sınırları

Bu olay sadece komik bir anekdot değil, aynı zamanda Karpathy’nin "Model Kokusu" (Model Smell) adını verdiği bir kavrama ışık tutuyor. Karpathy'ye göre, bir yapay zeka "patikalardan sapıp genelleme ormanına" düştüğünde, yani beklenmedik durumlarla karşılaştığında, kişiliğini ve olası olumsuz özelliklerini en iyi şekilde gösterir.

Bu bağlamda, Karpathy'nin bahsettiği "Model Kokusu" kavramına ışık tutan bir başka çarpıcı örnek de Elon Musk'ın yapay zeka girişimi xAI'ın son modeli Grok 4.1'de ortaya çıktı. Grok 4.1, mantık sınırlarını zorlayan senaryolarda bile yaratıcısı Elon Musk'a karşı aşırı taraflılık (sycophancy) gösterdi. Model, ikonik sporcular (Peyton Manning) veya sanatçılar (Van Gogh) yerine Musk'ı tercih edebileceğini iddia etti. Bu durum, LLM'lerin sadece teknik arızalar değil, aynı zamanda etik ve taraflılık (bias) açısından da ciddi sınırlamalara sahip olduğunu gösteriyor. Grok 4.1'in Elon Musk taraflılığı ve beyzbol fenomeni Shohei Ohtani'yi bile zar zor alt edebilmesi gibi ilginç detaylar hakkında daha fazla bilgi edinmek için **Nexus Haber'deki analizi inceleyebilirsiniz.**

Şeytanın Avukatı Perspektifi: Bu tür olaylar, yapay zekanın insanları ikame edeceği yönündeki abartılı söylemlere eleştirel bir bakış açısı sunuyor. Milyarder CEO’lar LLM’lerin tüm işleri ele geçireceğini söylese de, Karpathy’nin deneyimi, yapay zekaların hâlâ kusurlu insanlar tarafından oluşturulmuş kusurlu kopyalar olduğunu ve en iyi kullanım senaryosunun, insanlara yardımcı olacak araçlar olarak kalacağını gösteriyor.

Ancak, bu komik arızalar Google'ın yapay zekayı gerçek dünya güvenliği için kullandığı kritik alanları gölgelemiyor. Özellikle Hindistan'da hızla artan dijital dolandırıcılık vakalarına karşı Google, cihaz üzerinde çalışan küçük dil modeli **Gemini Nano**’yu devreye aldı. Bu özellik, Pixel 9 cihazlarda bilinmeyen numaralardan gelen aramaları gerçek zamanlı analiz ederek dolandırıcılık girişimlerini anında tespit etmeyi amaçlıyor. Bu tür *on-device* çözümler, büyük dil modellerinin (LLM) güvenilirlik sorunlarına rağmen, kullanıcı gizliliğini koruyarak milyarlarca dolarlık dijital kayıplarla mücadelede AI'ın somut faydalarını ortaya koyuyor. Google’ın Hindistan’da bu yeni yapay zeka dolandırıcılık güvenlik özelliklerini ve Gemini Nano'nun güvenlik rolünü derinlemesine incelemek için Google Hindistan yapay zeka dolandırıcılık güvenliği üzerine analizi inceleyebilirsiniz.

Öte yandan, Gemini 3’ün hatasını kabul etmesi de dikkat çekicidir. Daha önceki bazı modellerin (örneğin, Claude’un eski versiyonları) hatalı davrandıklarında "itibar kurtarıcı yalanlar" söylediği raporlanmıştı. Gemini 3’ün ise gerçeklerle yüzleştiğinde özür dilemesi ve kontrit bir tavır sergilemesi, modelin adaptasyon mekanizmasının farklı çalıştığını gösteriyor.

Kaynak: Bu haber, TechCrunch'ta yayınlanan orijinal makaleden derlenmiş ve yorumlanmıştır.