Teknoloji dünyasının önde gelen bellek ve depolama uzmanlarından ADATA'nın Yönetim Kurulu Başkanı Chen Libai, donanım pazarında 30 yıldır görülmemiş bir krizin başladığını duyurdu. Yapay zeka (AI) endüstrisinden gelen devasa talep baskısı nedeniyle, sadece RAM değil, aynı anda hem SSD hem de geleneksel sabit disk (HDD) tedarik zincirlerinde ciddi kıtlıklar yaşanıyor. Bu eş zamanlı kıtlık, tüketici elektroniği fiyatlarının yakın gelecekte kaçınılmaz olarak yükseleceği sinyalini veriyor.

DRAM, NAND ve HDD: Üçlü Kıtlık Fırtınası

Chen Libai'nin açıklamasına göre, bellek pazarındaki rekabetin dinamikleri kökten değişti. Geleneksel rakipler yerine, artık asıl rekabet bulut hizmeti sağlayıcıları (CSPs) gibi dev yapay zeka şirketleriyle yaşanıyor. Bu şirketlerin, özellikle büyük dil modellerini (LLM) eğitmek ve çalıştırmak için ihtiyaç duyduğu yüksek hızlı ve yüksek kapasiteli bellek birimleri, küresel arzın büyük bir kısmını tüketiyor.

ADATA Başkanı Chen, durumun ciddiyetini vurgulayarak, "Tedarik mücadelesindeki rakiplerimiz artık sektördeki emsallerimiz değil, dev CSP’ler. Bu, DRAM, NAND (SSD) ve HDD’de aynı anda kıtlık yaşandığı 30 yıllık süreçteki ilk durum" ifadelerini kullandı.

Yapay Zekanın İştahı: Küresel Üretimin Yüzde 40'ı Tek Bir Şirkete mi Gidiyor?

Kıtlığın boyutunu gözler önüne seren çarpıcı bir örnek, OpenAI'ın bellek pazarındaki etkisi. Sektör kaynaklarına göre, sadece OpenAI’ın, Samsung ve SK Hynix ile aylık 900.000 DRAM yonga plakası (wafer) tedariki için anlaşma imzaladığı belirtiliyor. Bu rakam, mevcut küresel DRAM üretiminin yaklaşık %40'ına tekabül ediyor. Bu devasa talep, tüketici elektroniği pazarının marjinal kalmasına neden oluyor.

Tüketiciyi Neler Bekliyor: Fiyatlar Sadece Tek Yöne Gidiyor

Bu durum, bireysel kullanıcılar ve PC oyuncuları için hoş olmayan sonuçlar doğuruyor. Bellek piyasası, son yıllarda kripto madenciliği ve tedarik zinciri aksaklıkları nedeniyle yaşanan GPU krizi dönemini hatırlatıyor. O dönemde ekran kartı fiyatları tavan yapmıştı; şimdi benzer bir eğilimin RAM ve SSD pazarında da yaşanması bekleniyor.

Eleştirel Bakış: SSD Fiyatları Şu An Neden Stabil?

İyi haber şu ki, şu an için SSD fiyatları DRAM'e kıyasla daha stabil görünüyor. Ancak uzmanlar, bu durumun geçici olduğu konusunda uyarıyor. Yapay zeka şirketlerinin ilk olarak yüksek depolama kapasitesi sunan HDD'leri tüketmeye başladığı, şimdi ise yüksek hızlı veri erişimi gerektiren uygulamalar için SSD'lere yöneldiği biliniyor. Eğer DRAM fiyatlarındaki artış NAND (SSD'lerin ana bileşeni) piyasasına da sıçrarsa, kısa ve orta vadede yeni bir bilgisayar toplamak veya mevcut sistemi yükseltmek çok daha maliyetli hale gelecektir.

ADATA Yönetim Kurulu Başkanı Chen, yapay zeka endüstrisinden gelen eşi benzeri görülmemiş talebin, DRAM pazarının geleneksel ‘patlama ve çöküş’ (boom-and-bust) döngüsünü bozduğunu düşünüyor. Bu da, fiyatların yalnızca yukarı doğru hareket edeceği ve istikrarın kolay kolay sağlanamayacağı anlamına geliyor. Tüketiciler için tavsiye, eğer yeni bir SSD veya RAM alımı planlanıyorsa, fiyatların daha fazla yükselmesini beklemeden harekete geçmek olabilir.

Bu durum, sektördeki devlerin de yapay zeka odaklı donanımlara geçişini hızlandırıyor. Örneğin, Intel'in yapay zeka çıkarım iş yüklerine odaklanacak yeni veri merkezi GPU'su olan Crescent Island, tam 160 GB LPDDR5X belleğe sahip olacak şekilde tasarlandı. Bu tür yüksek kapasiteli ve özel bellek çözümlerine olan talep, tüketici pazarındaki standart DRAM ve NAND tedarikini daha da zorluyor. Intel'in yeni nesil Arc ekran kartlarında kullanılacak olan Xe3P mimarisi hakkında daha fazla detaylı bilgi için Intel Crescent Island Xe3P mimarisi ve yeni nesil Arc ekran kartları içeriğimizi inceleyebilirsiniz.

Yapay zekanın donanım pazarında yarattığı bu büyük talep ve maliyet artışı sadece ekonomik değil, aynı zamanda etik ve profesyonel riskleri de beraberinde getiriyor. Teknolojiye olan aşırı güvenin sonuçları, hukuk gibi kritik sektörlerde de görülmeye başlandı. Örneğin, New York'ta bir avukatın, yapay zeka tarafından üretilen sahte hukuki atıfları (halüsinasyonları) kullanması ve ardından bu hataları yine yapay zeka ile savunmaya çalışması büyük bir skandala yol açtı. Bu tür denetimsiz yapay zeka kullanımının profesyonel sorumluluğu nasıl tehlikeye attığına dair detaylı bilgiye New York Mahkemesi: Avukat AI Hatalarını Yine Yapay Zeka İle Savundu Skandalı haberimizden ulaşabilirsiniz.

Bellek ve depolama pazarındaki bu zorlu döneme rağmen, üreticiler tüketicilere yönelik yenilikçi çözümler sunmaya devam ediyor. Örneğin, Team Group, Apple'ın geniş 'Find My' (Bul) ağını kullanarak küresel konum takibi yapabilen dünyanın ilk harici SSD'si olan T-Create Expert P34F modelini tanıttı. Bu cihaz, 512 GB'tan 2 TB'a kadar kapasite seçenekleriyle sunuluyor ve özellikle sık seyahat edenler için verinin fiziksel güvenliğini artırarak kaybolma endişesini ortadan kaldırmayı hedefliyor. Bu çığır açan cihaz hakkında detaylı bilgiye Team Group Apple Find My konum takip özellikli ilk harici SSD içeriğimizden ulaşabilirsiniz.

Kaynak: Haberin hazırlanmasında PC Gamer'ın analizleri referans alınmıştır.