Yapay zeka teknolojilerine yapılan dev yatırımlar sürerken, donanım dünyasının en çok konuşulan ürünlerinden biri olan Nvidia DGX Spark mini AI kutusu, beklenenin aksine karmaşık bir tepkiyle karşılaştı. Teknik olarak ilgi çekici olsa da, yüksek maliyeti ve bazılarına göre sunduğu gücün yetersizliği tartışma konusuydu. Ancak şimdi, oyun dünyasının efsane isimlerinden, Doom’un ortak yaratıcısı John Carmack'tan gelen eleştiri, cihazın termal yönetiminde ciddi sorunlar olduğunu gözler önüne serdi.
Carmack, yaptığı paylaşımda, küçük altın kutu olarak adlandırılan DGX Spark’ın termal kısıtlamalar nedeniyle beklenen performansın çok altında kaldığını belirtti. Bu durum, cihazın içinde yer alan ve gelecekteki dizüstü bilgisayarlar için yüksek performanslı APU olarak kullanılması beklenen çipin (GB10/N1) mobil cihazlar için ne kadar uygun olduğu konusunda büyük şüpheler yarattı.
Yapay zeka teknolojilerine yönelik bu donanım odaklı tartışmalar sürerken, küresel PC piyasası Windows 10 desteğinin sona ermesi gibi faktörlerle önemli bir toparlanma yaşıyor. Counterpoint Research verilerine göre, dünya genelindeki PC sevkiyatları yıllık bazda %8,1 oranında arttı. Bu yüksek talep yalnızca AI çipleriyle sınırlı kalmıyor; yapay zeka teknolojileri ve üreticilerin stratejik üretim kısıtlamaları nedeniyle, özellikle DDR4 RAM fiyatları bir hafta içinde neredeyse ikiye katlandı ve bu durum bütçe dostu PC kurulumlarını ciddi şekilde etkiledi. DDR4 RAM fiyatlarının yapay zeka etkisiyle nasıl fırladığını gösteren veriler, donanım pazarındaki istikrarsızlığın bir başka kanıtı oldu. Bu yükseliş, sektörün AI PC'lere olan büyük beklentisinin ne kadar kritik olduğunu gösteriyor. Zira DGX Spark gibi cihazlardaki termal sorunlar, bu yeni nesil donanımın beklenen ivmeyi sağlayıp sağlayamayacağı konusunda şüpheler yaratıyor. Küresel PC sevkiyatlarının Windows 10’un sonuyla yüzde 8 arttığı ve AI PC beklentisinin detayları, donanım dünyasının zorlu bir geçiş döneminde olduğunu gösteriyor.
Güç Tüketimi Beklenenin Yarıdan Az: %50 Performans Kaybı
John Carmack'ın tespitlerine göre, DGX Spark maksimum 100 watt güç çekimi yapıyor. Carmack, cihazın nominal değerinin 240 watt olduğunu belirtirken (bazı yorumcular bu değerin 170W olması gerektiğini iddia etse de), mevcut güç çekiminin bu beklentilerin çok altında kalması şaşkınlık yarattı. Bu düşük güç tüketimi, doğrudan cihazın performansına yansıyor.
DGX Spark, 240 watt nominal gücünün yarısından bile az olan 100 watt güç çekimiyle sınırlı kalıyor. Carmack, bu durumun Nvidia tarafından belirtilen performansın kabaca yarısını sunduğunu öne sürüyor.
Neden Önemli? Teknik Detaylar
Carmack, Nvidia'nın öne sürdüğü 1 petaflop (PF) FP4 seyreltilmiş performansı, yapay zeka eğitimi için daha yaygın kullanılan BF16 formatına çeviriyor. Bu dönüşümde elde edilen performansın (yaklaşık 125 TF yoğun BF16), beklenen değerin yarısı civarında olduğunu hesaplıyor. FP4 (4 bitlik kayan nokta) çok hızlı çalışsa da, BF16 (Bfloat16) yapay zeka eğitimi için en uygun formatlardan biridir. Ancak, Nvidia'nın Blackwell mimarisinden itibaren FP4 performansını hızlandırmak için özel donanımlar kullandığı göz önüne alındığında, bu basit dönüşümün tam olarak doğru sonucu vermeyebileceği de eleştirel bir bakış açısı olarak not edilmelidir. Yine de Carmack gibi bir uzmanın bu detayı atlaması pek olası görünmüyor.
Termal Sorunlar Laptop APU'ları İçin Kırmızı Alarm mı?
Carmack'ın raporuna göre, DGX Spark bu düşük performans seviyesinde bile oldukça ısınıyor. Hatta kendisi, cihazın kendiliğinden yeniden başladığına dair raporlar gördüğünü belirtiyor ki, bu da termal yönetim sorunlarının potansiyel olarak çok daha ciddi olduğuna işaret ediyor. Bu durum, Nvidia'nın çipi piyasaya sürmeden önce güç limitlerini kısıtlamış olabileceği (de-rate) ihtimalini güçlendiriyor.
GB10/N1 Çipinin Mobil Geleceği Belirsiz
DGX Spark'ın kalbinde yer alan çip, GB10 olarak biliniyor ve diğer cihaz uygulamalarında N1 adıyla yeniden markalanması bekleniyor. N1'in, özellikle üst düzey dizüstü bilgisayarlar için güçlü bir APU (Hızlandırılmış İşlem Birimi) olarak kullanılması öngörülüyordu. Ancak, kompakt bir masaüstü kutuda bile bu denli ciddi termal kısıtlama yaşanması, çipin ince bir dizüstü bilgisayar kasasında nasıl performans göstereceği konusunda büyük endişeler doğuruyor.
Şeytanın Avukatı Perspektifi: Bu kısıtlamaların kaynağı sadece çip olmayabilir. DGX Spark’ın kasasının aşırı kompakt tasarımı da termal kapasiteyi ciddi ölçüde sınırlıyor olabilir. Bu nedenle, bir laptop kasasının termal performansı, bu ultra kompakt kutudan çok daha kötü olmayabilir. Ancak GB10/N1 çipinin TSMC’nin eski sayılabilecek N4 düğümünde üretilmiş olması ve mobil bağlamda büyük ve güç gerektiren bir çip olması, termal kısıtlamaların tamamen şaşırtıcı olmaması gerektiğini gösteriyor.
Ancak, mobil donanım dünyasında termal limitlerin üreticiler tarafından yapay olarak konulduğu ve modifikasyonla bu limitlerin aşılabileceği bilinen bir gerçektir. Örneğin, kullanıcılar, yüksek riskli "shunt modifikasyonu" gibi yöntemlerle RTX 4090 laptop GPU'larının 150W olan fabrika güç limitlerini 240W'a çıkararak, yeni nesil RTX 5090 modellerinden bile daha yüksek performans elde etmeyi başarmışlardır. RTX 4090 laptopun shunt mod ile RTX 5090 performansını nasıl geçtiği hakkındaki detaylar, doğru termal mühendislik ve risk alma isteği ile mobil çiplerin potansiyelinin çok daha yüksek olabileceğini gösteriyor.
Nvidia'nın GB10/N1 çipinin dizüstü bilgisayarlarda nasıl bir performans sergileyeceği teknoloji dünyası tarafından merakla bekleniyor. Eğer mobil versiyonu piyasaya sürülürse, termal mühendisliğin bu zorluğun üstesinden gelip gelemeyeceği kilit rol oynayacak.
Bu haberin kaynağı ve daha fazla teknik detayın yer aldığı orijinal metne aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz: PC Gamer - Nvidia DGX Spark Termal Sorunlar
