Eski GTA yapımcısı Leslie Benzies tarafından kurulan ve büyük beklentilerle piyasaya sürülen MindsEye oyununun fiyaskosu, Build A Rocket Boy (BARB) stüdyosunda derin bir krize yol açtı. Oyunun kötü alımlanmasının ardından gelen toplu işten çıkarmalar, stüdyo yönetimi ile çalışanları karşı karşıya getirdi. Yakın zamanda, 93 mevcut ve eski stüdyo çalışanı, Bağımsız İşçiler Sendikası'nın (IWGB) Oyun İşçileri Kolu aracılığıyla stüdyo liderleri Leslie Benzies ve Mark Gerhard’a karşı sert bir açık mektup yayımladı ve hukuki süreç başlattı.
Bu olay, oyun sektöründe son dönemde artan toplu işten çıkarmaların ve stüdyo kapanışlarının bir yansıması olarak görülüyor. Bu finansal istikrarsızlık, yüksek bütçeli projelere olan yatırım iştahının azaldığını da ortaya koyuyor; örneğin, eski Riot Games Başkan Yardımcısı Greg Street’in kurduğu Fantastic Pixel Castle (FPC) stüdyosu, ana finansörü NetEase Games’in desteğini çekmesiyle kapanma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı. NetEase’in bu kararı, şirketin Mac Walters, Jerry Hook ve Rich Vogel'ın stüdyoları dahil olmak üzere birçok geliştirme ekibinin finansmanını sonlandırma eğiliminin son örneği olarak görülüyor ve sektördeki büyük yayıncıların bile riskli AAA projelere yatırım yapmaktan kaçındığını gösteriyor. NetEase'in Riot Games eski yöneticisinin MMO stüdyosunun finansmanını kesmesi gibi olaylar, sektördeki bu yapısal sorunların derinleştiğine dikkat çekiyor. Hatta Obsidian Entertainment Tasarım Direktörü Josh Sawyer gibi sektörün en tecrübeli isimleri bile, 26 yıllık kariyerlerine rağmen kendilerini güvende hissetmediklerini dile getirerek, sektördeki bu yapısal sorunların derinleştiğine dikkat çekiyor.
Personel ve sendika, stüdyo yönetimini 'sistematik kötü muamele, kötü yönetim ve işten çıkarma sürecinin yanlış ele alınması' ile suçluyor. MindsEye'ın lansmanının ardından, 500 çalışana sahip stüdyoda 250’den fazla kişinin işine son verilmişti. Sendika, bu sürecin İngiliz iş kanunlarına aykırı şekilde yürütüldüğünü iddia ediyor.
Geliştiricilerin İddia Ettiği Sürekli Suistimal ve 'Crunch' Kültürü
Açık mektuptaki en önemli iddialardan biri, MindsEye lansmanından önceki dört ay boyunca tüm çalışanlara haftada sekiz saat zorunlu fazla mesai (crunch) uygulanmasıydı. Teorik olarak, bu fazla mesaiye karşılık gelen 'İzin Olarak Kullanılacak Serbest Zaman (TOIL)' hakkı vaat edilmişti. Ancak çalışanlar, oyun çıktıktan sonra bile devam eden 'yüksek öncelikli' iş talepleri nedeniyle bu izinleri kullanamadıklarını belirtiyor.
"MindsEye'ın felaketle sonuçlanan lansmanından önce bile, personel aylarca süren yoğun baskı (crunch) altında kaldı. Bu durum, yaygın tükenmişliğin ötesinde korkunç zihinsel ve hatta fiziksel hastalıklara neden oldu." - Ben Newbon (Eski MindsEye Baş Analisti)
Bu durum, oyunlar büyüdükçe (modern AAA projeleri artık 5 ila 8 yıla kadar çıkabiliyor) geliştiricilerin üzerindeki baskının da orantısız şekilde arttığını gösteriyor. Sektördeki profesyoneller, bu devasa büyümenin daha iyi çalışma koşulları getirmediğini; aksine kronikleşmiş 'crunch'ın yerini kitlesel 'tükenmişlik sendromuna' (burnout) bıraktığını vurguluyor.
Yönetimin 'Sabotaj' İddiasına Sert Cevap
MindsEye'ın kötü lansmanının ardından Stüdyo CEO'su Leslie Benzies, başarısızlığın kaynağı olarak 'iç ve dış sabotajcıları' göstermişti. Ancak geliştiriciler bu iddiayı kesin bir dille reddediyor.
Mektubu imzalayanlar, oyunun fiyaskosunun tek nedeninin Benzies ve Mark Gerhard liderliğindeki stüdyo yönetiminin uyguladığı kötü yönetim ve iletişim karmaşası olduğunu öne sürüyor. Geliştiriciler, radikal çalışma değişikliklerinin genellikle etkilenen çalışanların hiçbir fikri veya girdisi olmadan yapıldığını belirtiyor.
İşten Çıkarma Sürecindeki Usulsüzlükler
IWGB, yasal işlem başlatılmasının temel nedeni olarak, toplu işten çıkarma sürecinde yaşanan ciddi hataları gösteriyor:
- Yanlış fesih bildirim süreleri.
- Çalışanların yanlış ekiplere yerleştirilerek performanslarının yanlış kişiler tarafından değerlendirilmesi.
- Potansiyel olarak düzinelerce personelin haksız yere işten çıkarılmasına yol açan hatalı bilgilendirmeler.
Sendikadan Net Uyarı: 'Oyun Sektörü Vahşi Batı Değil'
Açık mektup, BARB yönetimine dört temel talep sunuyor:
- Çalışanlara yapılan kötü muamele için kamuoyu önünde özür dilenmesi ve işten çıkarılanlara uygun tazminat ödenmesi.
- Kalan çalışanlara ihbar süresince çalışma veya ihbar yerine ödeme (PILON) seçeneklerinin sunulması.
- Şirket içi süreçlerin iyileştirilmesi ve IWGB'nin sendika olarak tanınması.
- Gelecekteki işten çıkarmalar için harici ve resmi ortaklarla çalışılacağı taahhüdü.
IWGB başkanı Spring McparlinJones, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, "BARB yöneticilerine bu durum bir uyarı olsun: Oyun sektörü artık Vahşi Batı değil. Çalışan hakları söz konusu olduğunda kanunların şirketinize uygulanmamasını sağlayamazsınız," ifadelerini kullandı. Bu dava, küresel oyun endüstrisinde artan sendikalaşma eğiliminin ve geliştiricilerin haklarını koruma konusundaki kararlılığın önemli bir göstergesi olarak kabul ediliyor.
Build A Rocket Boy'dan Cevap
Konuyla ilgili Kotaku'ya açıklama yapan Build a Rocket Boy sözcüsü ise savunmacı bir tavır sergiledi. Sözcü, işten çıkarılan her eski ekip üyesinin oyunlarına tutkuyla yaklaştığını ve yollarını ayırmanın kolay olmadığını belirtti. İşten çıkarma sürecine dikkatle ve şeffaflıkla yaklaştıklarını, tüm yükümlülüklerini yerine getirdiklerini savunan BARB yönetimi, eski çalışanlardan gelen geri bildirimleri dinlemeye ve bunlardan ders çıkarmaya kararlı olduklarını da ekledi.
Bu haberin detaylarına ve orijinal metnine kaynaklık eden PC Gamer'ın kapsamlı incelemesini okuyabilirsiniz: Oyun Geliştirici Hakları ve BARB Davası Detayları.
