Ocak 2025... Ödüllü belgesel yönetmeni Ondi Timoner, eşiyle birlikte Budapeşte'de bir film üzerinde çalışırken hayatını altüst eden o telefonu aldı. Telefonun diğer ucundaki ses, 14 yıldır yuvası olan Los Angeles'ın Altadena mahallesindeki evinin Eaton Yangını'nda tamamen yandığını haber veriyordu. Timoner, sadece evini değil, film ekipmanlarını, geçmiş filmlerinin paha biçilmez arşivlerini, sanat eserlerini ve tüm anılarını bir gecede kaybetmişti.

Bir sanatçının mirası için arşivlerin ne kadar hayati olduğu, yönetmen One9'un üzerinde çalıştığı Nipsey Hussle belgesel serisinde de açıkça görülüyor. Merhum rap sanatçısının hayatındaki neredeyse her anı kaydetme öngörüsü sayesinde, One9, Hussle'ın 12 yaşında stüdyoya girdiği ilk anlardan daha önce duyulmamış müziklerine kadar geniş bir arşivi kullanarak onun hikayesini anlatma şansına sahip. Timoner içinse bu kayıp, hikaye anlatımında yepyeni ve zorlu bir başlangıç anlamına geliyordu.

Çoğu insanın çaresizlik içinde boğulacağı bu anda Timoner, bir yönetmen içgüdüsüyle hareket etti. Yas tutmak yerine, kamerasını eline aldı. Los Angeles'a döndüğünde, var olmayan evinin enkazına yaptığı ilk ziyareti kaydetmeye başladı. Bu karar, kişisel bir trajediyi, tüm bir topluluğun sesini duyuran güçlü bir belgesele dönüştürecek ilk adımdı.

Kişisel Kayıptan Kolektif Bir Çığlığa: 'All The Walls Came Down'

Yapımcı Maggie Contreras ve görüntü yönetmeni Elle Schneider gibi isimlerle küçük bir ekip kuran Timoner, altı ay boyunca yangının kendisi ve komşuları üzerindeki yıkıcı etkilerini belgeledi. Ortaya çıkan 38 dakikalık 'All The Walls Came Down' (Tüm Duvarlar Yıkıldı) adlı belgesel, sadece küller ve kayıplarla ilgili bir film değil. Aksine, bir gecede nesiller boyu biriktirdikleri servetleri yok olan ve şimdi de topraklarını kalıcı olarak kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya olan bir topluluğun direncini ve dayanışmasını gözler önüne seriyor.

Belgesel, özellikle Batı Altadena'daki Siyah topluluğun yaşadığı drama odaklanıyor. Bu insanlar, artık var olmayan evlerinin ipoteklerini ödemeye devam ederken, sistematik bir şekilde bölgeden itiliyorlar. Film, aynı zamanda Altadena'da topluluk organizatörü olarak çalışan Heavenly Hughes ve My Tribe Rise adlı kâr amacı gütmeyen kuruluşun, bu zorlu süreçte ihtiyaç sahiplerine yardım etme çabalarını da belgeliyor.

Timoner, 'Umutsuz ve bunalmış hissetmeme rağmen evimin kalıntılarına döndüğümde çekim yaptığım için çok memnunum. Bu bana, hala içinde yaşadığımız bu kabusu, koruyucu ve iyileştirici bir şeye dönüştürme malzemesi verdi' diyor.

Timoner'ın kişisel trajedinin ortasında kamerasına sarılması, sinemanın kriz anlarındaki dönüştürücü gücünü bir kez daha gösteriyor. Benzer bir durum, yönetmen Annemarie Jacir'in deneyiminde de yankı buluyor. Jacir, 1936 Filistin İsyanı'nı konu alan 'Palestine 36' filminin çekimlerine hazırlanırken, 7 Ekim olaylarının patlak vermesiyle kendisini anlattığı tarihin trajik bir tekrarının ortasında buldu. Tarihsel bir şiddeti filme alırken güncel ve daha yıkıcı bir şiddetle yüzleşmek zorunda kalan Jacir'in bu durumu, yönetmenlerin tanıklık etme ve kaosu anlamlandırma misyonunun ne kadar zorlu olabildiğini ortaya koyuyor.

Bir Filmden Daha Fazlası: Adalet İçin Bir Araç

'All The Walls Came Down', prömiyerini prestijli Telluride Film Festivali'nde yaptıktan sonra bir sanat eseri olmanın ötesine geçerek aktif bir değişim aracına dönüştü. Timoner ve ekibi, filmi evlerini kaybeden aileler için Airstream karavanları gibi somut yardımlar ve finansal kaynaklar toplamak için kullanıyor. Film gösterimleri, finansörleri ve yardım kuruluşlarını Altadena'nın mücadelesine destek olmaya çağıran bir platform haline geldi.

Sistemsel Sorunlar ve Bürokratik Çıkmaz

Timoner'ın belgeseli, bireylerin ve toplulukların direncini kutlarken, aynı zamanda daha büyük bir soruna da işaret ediyor. Mağdurların acil yardım çığlığı, finansal kurumların ve sigorta şirketlerinin karmaşık yasal çerçeveleri ile kamu hizmeti şirketlerine yönelik uzun süren sorumluluk soruşturmaları arasında sıkışıp kalıyor. Bu bürokratik çıkmaz, felaketzedeleri yangının küllerinden daha tehlikeli olabilecek ikinci bir yıkımla, yani ekonomik çöküşle baş başa bırakıyor.

Bu hayatta kalma mücadelesi, yalnızca felaketzedelerin karşılaştığı bir durum değil; sinema endüstrisinin kendi içindeki sistemsel zorluklarla da paralellik gösteriyor. Özellikle büyük stüdyo yapımlarının domine ettiği bir pazarda, bağımsız sinemacılar da benzer bir varoluş mücadelesi veriyor. '100 Nights of Hero' filminin yıldızları Emma Corrin ve Maika Monroe'nun da vurguladığı gibi, izleyicinin özgün hikayelere olan açlığına rağmen küçük bütçeli, orijinal projelerin ayakta kalması giderek zorlaşıyor. Bu durum, Timoner'ın projesi gibi kişisel ve acil hikayelerin anlatılmasının önemini daha da artırıyor.

Yönetmen, 'Bu film, sinemanın gerçek gücünü gösterdi. Hayal bile edilemeyecek bir trajediyi bir yardım çığlığına ve kasabamı, en savunmasız olanları korumak için bir kalkana dönüştürme fırsatı verdi' diyerek filmin misyonunu özetliyor. 'All The Walls Came Down', 7 Ocak'ta Los Angeles Times'ın belgesel platformunda yayınlanarak daha geniş kitlelere ulaşacak ve Altadena halkının adalet arayışına destek olmaya devam edecek.

Kaynak: Bu haberde yer alan bilgiler, Variety'de yayınlanan makaleden derlenmiştir.