Endonezya sinemasında yeni bir soluk olarak dikkat çeken Kanya Iwana, ilk uzun metraj yönetmenlik denemesini JAFF Future Project kapsamında sergilemeye hazırlanıyor. 'Ibu' adlı film, 2011 yılında Yogyakarta'da geçen hikayesiyle üç nesil kadının miras alınan kimlik çatışmalarını mercek altına alıyor. Endonezya-ABD ortak yapımı olan proje, Feed You Films tarafından Zack Rice'ın yapımcılığında hayata geçiriliyor ve bu yılki JAFF Market'te 10 film arasından seçilen nadir yapımlardan biri.
Hikayenin Kalbi: Aile Dinamikleri ve Kırık Hayaller
Film, güçlü Javanese kadın Maya'nın etrafında dönüyor. Yazar olma hayallerini gelenek ve yükümlülükler altında terk eden Maya, dul kaldıktan sonra kızlarını manipülasyonla koruma kisvesi altında ebeveynlik yapıyor. En büyük kızı Tash, yıllardır Los Angeles'ta bekar anne olarak belirsiz bir yaratıcı kariyer peşinde koşarken, babası Arief'in ölümüyle memleketine dönüyor. Burada sadece dominant annesi Maya ile değil, otoriter büyükanne Dewi ve 16 yaşındaki üvey kız kardeşi Inez'le de yüzleşiyor. Hikayenin doruk noktası, Arief'in Yedinci Gün Duaları töreninde Maya'nın gizli korkularını kamuoyu önünde dökmesiyle patlak veriyor.
Kanya Iwana, aile dinamiklerinin haritasını çıkarmaktan her zaman büyülenmiştir: Geleneksel Endonezya aileleri kadar, gevşek liberal Amerikan aileleri de onu esinlendiriyor.
Yönetmen Iwana, kendi ebeveynlik deneyimleri ve 16 yaşında evden ayrılıp bir daha dönmeme hikayesini filme yansıtıyor. Nesiller arası travmayı, kayıp, gelenekler ve damgalanma üzerinden inceliyor; aile içindeki şiddet dolu sırların sonuçlarını Tash'in kaçış ve yüzleşme yolculuğunda gösteriyor.
- Nesiller arası travma: Psikolojide, ebeveynlerden çocuklara aktarılan duygusal yaralar olarak tanımlanır ve davranış kalıplarlarını nesiller boyu etkiler.
- Aile döngüsünü kırma çabası: Iwana'ya göre mükemmel değil, ama kendine şefkat yolculuğu değerli.
- Kültürel geçişler: Endonezya gelenekleri ile Batı özgürlük arayışı arasındaki gerilim.
Yapım Süreci ve JAFF'in Rolü
Zack Rice, Feed You Films'i deneyimli ama ilk uzun metrajını yapamamış yönetmenler için kurduğunu belirtiyor. Iwana'nın fotoğrafçılık ve ticari yönetmenlik geçmişinden etkilenen Rice, senaryonun duygusal derinliğinden hayran kalmış. 'Home' adlı proof-of-concept kısa filmle vizyonu test etmişler; Iwana, çoğunluğu kadın ekiptiyle verimli bir set yönetmiş.
JAFF Future Project, bağımsız filmleri geliştirme ve ortak yapım merkezi olarak işlev görüyor. Forka Films'in kurucusu ve JAFF direktörü Ifa Isfansyah'ın yönetimindeki festivalin bir parçası olarak, 29 Kasım-1 Aralık tarihlerinde Yogyakarta'daki Jogja Expo Center'da, 20. Jogja-NETPAC Asya Film Festivali kutlamalarının parçası olarak düzenlenecek. Ekip, kalan finansman, dağıtım ve satış ortakları arıyor; özellikle Güneydoğu Asya hikayelerini anlayan yatırımcılara odaklanıyor.
Eleştirel Bakış: Fırsatlar ve Riskler
Bu proje, Endonezya sinemasının uluslararasılaşması için umut verici olsa da, ABD yapımcılarının katılımı kültürel otantiklik tartışmalarını alevlendirebilir. Bazıları, Batı perspektifinin geleneksel Javanese dinamiklerini yumuşatabileceğini savunurken, diğerleri tam tersine zenginleştirici bir köprü olacağını düşünüyor. Nesiller arası travma teması, küresel izleyiciyi çekebilir ancak yerel izleyiciler için stereotiplere indirgenme riski taşıyor. Yine de, Iwana gibi çok disiplinli sanatçıların yükselişi, Asya sinemasında kadın seslerini güçlendiriyor ve aile travmalarının evrensel çözümleme ihtiyacını vurguluyor.
JAFF Market, Endonezya ve Malezya sinemaları arasında “Nusantara Dalgası” olarak adlandırılan dört yeni proje (Munafik, Khurafat, Khadam ve Badut Gendong) ile Forka Films tarafından JAFF Market 2025'te duyurulan Kamila Andini'nin 'Java'da Dört Mevsim' gibi sekiz ülkeden (Norveç, Hollanda, Almanya, Fransa, Singapur, Polonya, Tayland ve Endonezya) ortaklıklı projeler üzerinden bu tür cross-kültürel işbirlikleri teşvik ederek, endüstrinin geleceğini şekillendirebilir. Özellikle Magma Entertainment'ın JAFF Market etkinliğinde duyurduğu Qodrat 3, Badut Gendong ve Mayat Hidup gibi iddialı projeler, Endonezya sinemasının Asya pazarındaki büyüme potansiyelini gözler önüne seriyor. 'Ibu', döngüleri kırma arzusunu sevgi özlemiyle örerek, izleyiciye duygusal bir ayna tutuyor.
Bilgiler, Variety kaynaklıdır.