Mısırlı-Avusturyalı sinema dehası Abu Bakr Shawky, Cannes'da rekabet eden ender Mısır filmlerinden biri olan ilk uzun metrajlı eseri "Yomeddine" ile uluslararası alanda büyük ses getirmişti. Suudi Arabistan'da geçen ikinci filmi "Hajjan"ın ardından, Shawky şimdi de tamamen kişisel bir anlatımla izleyicinin karşısına çıkıyor: "The Stories" (Hikayeler). Yönetmenin kendi ailesinin tarihinden ilham alan bu yeni yapıt, 1960'ların sonları ile 1980'ler arasındaki Mısır yaşamını, kültürel farklılıkların prizmasından yansıtıyor.

Bu arada, Shawky'nin Suudi Arabistan'da geçen önceki eseri "Hajjan", bölge sinemasının hızla büyümesinin bir göstergesi olan Kızıldeniz Film Festivali'nin artan önemini pekiştiriyor. Festivalde, Suudi Arabistan'ın ilk büyük bütçeli ve Hollywood standartlarında çekilen sinema projesi olan epik yapım 'Desert Warrior' da Orta Doğu seyircisiyle buluştu. Britanyalı yönetmen Rupert Wyatt'ın imzasını taşıyan ve 7. yüzyıl Arabistan'ında geçen bu tarihi destanın fragmanının yayınlanması, Red Sea Film Festivali'ndeki Desert Warrior fragmanının da gösterdiği gibi, Suudi sinemasının geleceği açısından önemli bir dönüm noktası olarak görülüyor. Hatta Suudi yönetmen Shahad Ameen'in dediği gibi: "Şu anda film yapmak için gezegendeki en heyecan verici yer Suudi Arabistan."

Kızıldeniz Film Festivali'nde yarışan film, Shawky'nin sanatsal vizyonunu oluşturan çapraz kültürel geçmişi merkeze alıyor. Filmin ana çıkış noktası, yönetmenin babası Ahmed'in 1967'de Kahire'de piyanist adayıyken, şimdiki annesi olan genç bir Avusturyalı kadın olan Liz ile mektuplaşmaya başlaması.

Gerçek Hikayeden Aile Efsanesine Dönüşüm

Shawky, başlangıçta ebeveynlerinin 70'lerde nasıl tanıştığını anlatan küçük bir film yapmayı amaçladığını belirtiyor. O dönemde yaygın bir iletişim yöntemi olan mektuplaşma ile başlayan bu ilişki, senaryo ilerledikçe çok daha büyük bir şeye dönüştü. Yönetmen, ailesinin doğuştan hikaye anlatıcısı olduğunu fark ettiğini ve anlattıkları hikayelerin (aynı hikayeler bile olsa) zamanla giderek efsaneleştiğini ve gerçeklikten uzaklaştığını dile getiriyor. "The Stories" de benzer bir süreci takip etmiş; başlangıçta gerçek bir hikayeye dayanırken, giderek kurgusal bir yapıya bürünerek anlatılan tüm bu aile efsanelerinin bir bileşimi haline gelmiş.

Siyasi Çalkantılar ve Apolitik İnsanın Portresi

Filmin çapraz kültürel aşk temasının ötesindeki en önemli öğelerden biri de Mısır tarihi. Film, ülkenin modern tarihine geçtiği, Sovyet sadakatinden Batı sadakatine geçişin yaşandığı hayati bir döneme (1960'lar ve 80'ler) odaklanıyor. Shawky, filmin arka planında siyasetin yer aldığını, ancak odağın bu zor zamanlarda hayatlarını sürdürmeye çalışan insanlar üzerinde olduğunu vurguluyor. Amaç, savaşların, isyanların ve büyük olayların sadece yaşamak isteyen apolitik “küçük adam” üzerindeki etkisini göstermek. Shawky'nin bu odak noktası, genel Arap sinemasının toplumsal meselelere yaklaşımını yansıtır nitelikte. Zira, Capernaum filminin yönetmeni Nadine Labaki gibi önde gelen Arap sinemacılar da, bölgede sinema yapmanın zorluklarını dile getirmiş ve sanatı, bu coğrafyada birikmiş olan "öfke ve adaletsizliği" ifade etme ve toplumsal değişime katkı sağlama aracı olarak gördüklerini vurgulamışlardır. Bu bağlamda, uluslararası festivaller de sıklıkla siyasi ve toplumsal mesajların iletildiği platformlar olarak öne çıkmaktadır. Örneğin, Hindistan'ın önde gelen sinema etkinliği olan 30. Kerala Uluslararası Film Festivali'nin (IFFK) açılışını, güncel jeopolitik hassasiyetlere dikkat çeken Filistinli yönetmen Annemarie Jacir'in "Filistin 36" filmi gerçekleştirecektir. Ayrıca, ülkesini terk etmek zorunda kalan sürgündeki İranlı yönetmen Mohammad Rasoulof'un jüri başkanlığına getirilmesi de festivalin sanatsal bağımsızlık ve ifade özgürlüğüne verdiği önemi göstermiştir. Kerala Film Festivali'nin onur konuğu ve açılış filmi gibi tüm detaylarına Nexushaber.com'dan ulaşabilirsiniz.

Shawky, "Ülke için iyi bir şey olduğunda, aile için kötü bir şey olur ve tam tersi... Sürekli bir ikilik söz konusu" diyerek, tarihi olayların bireysel kaderler üzerindeki keskin etkisini özetliyor.

Eleştirel Bakış Açısı: Tarihin Gölgesinde Kalanlar

Shawky'nin apolitik bireye odaklanma tercihi, filmin anlatı gücünü artırırken, Mısır’ın o dönemdeki karmaşık siyasi ve toplumsal dönüşümünü yakından deneyimlemiş izleyiciler arasında farklı yorumlara yol açabilir. Yönetmen, olayların sadece sonuçlarını deneyimleyen sıradan insanlara odaklanarak, büyük güç değişimlerinin ve savaşların kişisel yaşamlar üzerindeki yıkıcı etkisini başarıyla aktarıyor. Ancak bu yaklaşım, kimi eleştirmenler tarafından, dönemin siyasi aktörlerinin ve toplumsal hareketlerinin derinliğinin yeterince incelenmediği yönünde de algılanabilir. Yine de, bu odaklanma, uluslararası izleyici için Mısır tarihine insani bir giriş yapma imkanı sunması açısından büyük değer taşıyor.

Zamalek SC: Zorluklarla Mücadelenin Sinematik Yansıması

Filmin en ilginç ve kültürel olarak belirgin unsurlarından biri de Shawky ailesinin Zamalek SC futbol kulübüne olan takıntısıdır. Yönetmen, filmde kulübün maçlarından arşiv görüntülerini kullanıyor. Shawky, Zamalek’i her zaman çok sinematik bulduğunu ifade ediyor çünkü bu takımın hikayesinde sürekli "zorluklara karşı oynama" öğesi bulunuyor. Takımın sürekli eksik, zorlu mücadelelerle karşı karşıya kalması ve asla pes etmemesi, ailenin kendi hayat mücadelelerinin neredeyse bir yansıması olarak işleniyor.

Bu futbol tutkusu, Zamalek'in adeta kendiyle savaşan ve büyük engellere rağmen pes etmeyen yapısının, ailenin içinden geçtiği zorlu ekonomik ve siyasi dönemlerle paralel bir metafor oluşturmasını sağlıyor. Bu sayede "The Stories", sadece bir aşk hikayesi ve tarih anlatımı olmakla kalmıyor, aynı zamanda Mısır'ın en büyük futbol kültürlerinden birini de derinlemesine inceliyor.

Kaynak: Haberin hazırlanmasında Variety dergisinde yayınlanan Abu Bakr Shawky röportajından faydalanılmıştır.